Thứ Năm, 21 tháng 1, 2010

"Chiều thẳng đứng"

Có người thắc mắc về 3 chữ “chiều thẳng đứng” trong bài báo “Thoát thân theo chiều thẳng đứng” của tôi. Nay xin thông tin thêm cho rõ:

“Chiều thẳng đứng” là khái niệm rất quen thuộc với những người làm khoa học như tôi. Khi nói về 3 chiều của hệ trục tọa độ, thường nói là chiều x, chiều y, chiều z. Riêng với chiều z thì thường gọi là chiều thẳng đứng vì chiều này hướng lên trên.

Ban đầu tôi định đặt tên cho bài báo là “Thoát thân theo chiều Z” với ngụ ý “Thoát Thân” để nâng tầm vóc của mình theo chiều hướng lên trên. Nhưng thấy không ổn, vì sợ nhiều người sẽ hiểu sai, nên có nghĩ đến tên “Thoát thân theo chiều dọc”, để đối lại với những cải cách nửa với chỉ đi “ngang”. Nhưng cũng không được, vì chiều dọc vẫn có thể nằm trên mặt phẳng, không hàm ý thay đổi chiều cao.

Vì thế, sau khi cân nhắc một chút, tôi chọn chữ “chiều thẳng đứng” với hàm ý “thẳng lưng vươn lên, tạo tư thế đĩnh đạc, hiên ngang” nhưng “vẫn giữ được bản sắc”.

Không ngờ lại có người liên tưởng đến tên bộ phim "Mùa hè chiều thẳng đứng" của đạo diễn Trần Anh Hùng. Tôi có biết bộ phim này qua báo chí, nhưng chưa có dịp xem. Cho nên, để tránh những liên tưởng sai lệch không đáng có, tôi sẽ đề nghị Tuần Việt Nam đổi lại thành “phương thẳng đứng”. Ba chữ "phương thẳng đứng" còn gợi sự liên tưởng đến việc tìm phương sách để đứng thẳng lưng, hiên ngang đi tới. Tiếc là lúc viết bài, tôi không nghĩ ra.

Hy vọng Tòa soạn sẽ đồng ý.

Cập nhật: Tòa soạn đã sửa thành "Thoát thân theo phương thẳng đứng". Xin cảm ơn sự nhiệt thành và chu đáo của BTV Tuần Việt Nam.