Thứ Sáu, 13 tháng 8, 2010

Đùa dai

Người đùa dai nhất có lẽ là Fermat (1601-1665), luật sư kiêm nhà toán học tài tử (nhưng đóng góp cho Toán học thì không tài tử chút nào). Năm 1637, ông viết bên lề cuốn sách Arithmetica (viết bởi Diophantos vào thế kỷ thứ 3) một câu đại ý rằng: phương trình xn + yn = zn không có nghiệm khác 0 với n>2. Ác ở chỗ ông chua thêm một câu khác bên cạnh: Tôi đã chứng minh được điều này, hay tuyệt! Nhưng lề cuốn sách này quá nhỏ, nên không thể viết ra ở đây.

Nhưng cái hay tuyệt đó phải mất đến 358 năm, làm đau đầu biết bao thế hệ toán học tài năng, mới thành hay tuyệt thật. Nhưng lại hay tuyệt ở chỗ, người đeo đuổi 8 năm để chứng minh nó - Wiles- xem ra cũng chẳng để làm gì hơn là khoe vợ.

Khi ông này nghĩ rằng mình chứng minh được rồi, thì hý hửng khoe với bà xã. Một tháng sau mới đi khoe với bà con lối xóm. Ai ngờ có tay láng giềng ác mồm, bảo sai. Mà sai thật mới ức. Thế là lại hùng hục làm lại, cố cho kịp sinh nhật vợ, vì bà này bảo không cần quà sinh nhật gì, chỉ cần chứng minh cái hay tuyệt nó đúng thôi!?

Vậy mà vẫn không kịp. Không hiểu sinh nhật đó ông có được vợ cho ăn bánh hay không nữa. Có khi phải ra phòng khách nằm vì can tội không có quà sinh nhật cũng nên.

Không còn cách nào khác, ông đành la toáng lên kêu gọi bà con giúp đỡ. Có cậu học trò cũ tên gọi Taylor nhận lời tới giúp. Hai thầy trò cặm cụi làm đi làm lại, nhiều lúc tưởng bỏ cuộc, hơn một năm trời mà vẫn không xong.

May mà nhờ kiên trì, lại được trời thương, nên cuối cùng cả hai cũng lần ra đầu dây mối nhợ. Ông lại khoe ỏm tỏi là cái hay tuyệt đã xong rồi!

Lần này thì xong thật. Cả thế giới (toán học) thở phào nhẹ nhõm và hoan hô rầm trời. Ông rinh được mấy cái mề-đay và mấy bịch tiền về khoe vợ.

Sướng nhá!

Thế mới biết, phần lớn những việc đàn ông làm cũng đều để khoe/làm quà cho chị em cả. Giả sử không có chị em trên đời, chắc mấy ông cũng chỉ nằm dài uống bia tán phét chứ đâm đầu vào mấy cái của nợ đó làm chi cho mệt.