Thứ Tư, 2 tháng 2, 2011

Tản mạn câu đối Tết

Giáp Văn

Dịp Tết năm ngoái, nhân lúc nghĩ ngợi về “biển Đông nổi sóng” như một thách thức lớn của Việt Nam ta trước tham vọng “đường lưỡi bò” của Trung Quốc, nhìn họ tăng cường tranh chấp trên mọi lĩnh vực: ngoại giao, quân sự, lịch sử, học thuật…, đồng thời liên tiếp bắt ngư dân và ủi chìm tàu đánh cá của ta, rồi nhìn tương quan lực lượng hai bên và cách phản ứng của ta mà tôi không khỏi lo lắng, thầm nghĩ: giờ chỉ còn cách quốc tế hóa tranh chấp biển Đông; các nước ASEAN đồng tâm hiệp lực, cùng vì lợi ích và hòa bình chung mà cộng tác với nhau tiến hành đàm phán đa phương, chống lại sự lấn át của Trung Quốc mới có hy vọng giữ được biển Đông, vì thế, tôi ra vế đối:

Đông Hải phong ba, Sửu qua Dần tới, quyết lập thế quần Ngưu đả Hổ.

Vế đối này, trước hết là một sự bày tỏ nỗi lòng của một công dân trước một khó khăn lớn của đất nước, sau như một thông điệp nhắn gửi người hữu quan, và cuối cùng là điều mong ước các nước ASEAN một ngày nào đó sẽ đồng tâm hiệp lực chống lại tham vọng “đường lưỡi bò” của Trung Quốc.

Mong ước đó, vào dịp Tết năm ngoái, xem ra còn rất xa vời. Nhưng ít ai ngờ, những vận động của thời cuộc lại đưa mong ước đó có cơ hội đến sớm hơn dự đoán của nhiều người. Chỉ nửa năm sau, tức là vào khoảng tháng 7/2010, giữa năm Canh Dần, ở hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN 43, Hội nghị với 10 nước đối tác, v.v… tổ chức ở Hà Nội, dưới sự chủ trì của Việt Nam với tư cách chủ tịch ASEAN, giải pháp quốc tế hóa và đàm phán đa phương về tranh chấp biển Đông đã có những dấu hiệu khả quan khi ngoại trưởng Mỹ Clinton khẳng định “lợi ích quốc gia” của Mỹ ở biển Đông và kêu gọi đàm phán đa phương để giải quyết tranh chấp. Lời đề nghị của bà Clinton phần nào phản ánh quan điểm của Mỹ trong vấn đề biển Đông đã được các nước ASEAN và một số nước đối tác ủng hộ. Ít nhất là tại thời điểm đó, trên mặt trận ngoại giao, thế trận “quần ngưu đả hổ” dường như đã được thiết lập.

Năm nay, đến lượt Indonesia luân phiên làm chủ tịch ASEAN. Nhìn ra biển Đông có thấy yên ắng hơn, nhưng những đợt sóng ngầm dưới biển không hề bớt dữ dội. Còn quá sớm để nói tranh chấp biển Đông sẽ diễn biến theo chiều hướng nào, vì Trung Quốc, sau khi bị đòn ngoại giao bất ngờ năm ngoái, nay đã tỉnh táo khôn ngoan điềm tĩnh hơn nhiều. Chính sách đàm phán song phương và “hợp tác cùng khai thác kiểu Trung Quốc” chưa có dấu hiệu thay đổi, mà ngược lại còn có biểu hiện lan ra cả ngoài “đường lưỡi bò” nữa. Trong tình thế đó, thế trận “quần ngưu đả hổ” mà các nước ASEAN đã phần nào xác lập được, cần được củng cố và mở rộng ra hơn nữa, không chỉ trong ngoại giao, mà còn cả trong quân sự, kinh tế, văn hóa…

Tuy biết rằng, việc duy trì thế trận này, từ một thời điểm kéo dài thành quá trình, từ bàn hội nghị thành chuỗi hành động cụ thể, là một việc vô cùng khó. Nội bộ ASEAN, do có nhiều khác biệt về văn hóa, tôn giáo, thể chế, cũng vẫn còn lỏng lẻo, nhiều mâu thuẫn. Nhưng không vì thế mà chúng ta hết niềm tin, hết hy vọng vào thế trận “quần ngưu đả hổ” mà chúng ta đã phần nào góp sức thiết lập được.

Thực tế diễn biến của tranh chấp biển Đông năm vừa qua cho thấy, nếu biết khai thác hiệu quả những vận động lớn của thời cuộc, chúng ta vẫn có thể giữ được biển Đông cho nước Việt Nam ta.

Vì thế, tôi sẽ tiếp nối vế đối năm ngoái bằng một vế đối khác với niềm hy vọng: sang năm mới, trong sáu nước đang có tranh chấp ở biển Đông, năm nước nhỏ - trong đó tất yếu Việt Nam ta giữ vai trò chủ lực - sẽ hợp sức vận động chống lại sự bành trước của Trung Quốc nhanh hơn, mạnh hơn, hiệu quả hơn, xứng đáng với truyền thống giữ nước của cha ông truyền lại.

Vế đối đó là:

Năm Tiểu Hổ dần tới, khỏe như Beo, lẹ như Mèo, không hổ danh Hổ phụ sinh Hổ tử.

Và cũng như vế đối năm ngoái, tôi rất mong nhận được sự hưởng ứng của bạn hữu. Vế đối hay, nhưng thường lệ, sẽ nhận được một món quà cảm ơn của Giáp Văn.

Chủ khảo: Nhà thơ Trần Nhương.

Thời gian nhận vế đối: Đến hết ngày 20 tháng Giêng năm Tân Mão.

Nơi nhận: Blog www.giapvan.net hoặc trang web www.trannhuong.com.

Ghi chú:

Dân ta quen gọi Tiểu Hổ là Mèo. Năm nay là năm Mèo, nên “năm tiểu hổ” vừa có nghĩa là năm mèo, vừa có hàm ý năm nước nhỏ đang có tranh chấp với Trung Quốc ở biển Đông. Còn “dần tới”, ngoài nghĩa một năm mới đang đến, còn có nghĩa là đánh tới, vì dần cũng là đánh. Vì thế, “năm tiểu hổ dần” tới ngoài ý nghĩa năm Mèo đang tới, còn có hàm ý năm nước nhỏ cùng đánh tới trong cuộc tranh chấp với Trung Quốc.