Thứ Sáu, 31 tháng 7, 2015

Có thể sửa hơn 90% lỗi nói ngọng qua một khóa học

30/07/2015 10:24:43 CH
Thục Đoan thực hiện
(TBKTSG) - Sau khi người anh trai bất ngờ thoái vị, George VI trở thành vị vua bất đắc dĩ của nước Anh. Đây quả là một thử thách tưởng chừng không thể vượt qua nổi đối với ông, một người mắc tật nói lắp từ bé mà nguyên nhân sâu xa vì những tổn thương tâm lý do người thân gây ra. Nhưng bằng sự giúp đỡ của nhà trị liệu ngôn ngữ về phát âm là Lionel Logue, ông đã chiến thắng được cố tật của mình. Tháng 9-1939, vua George VI đã đọc lời tuyên chiến với nước Đức tại điện Buckingham một cách rõ ràng, rành mạch không một lần vấp váp. Chuyện George VI được Logue chữa tật nói lắp ra sao đã được kể lại trong bộ phim đoạt giải Oscar The King’s Speech đã ra rạp cách đây 5 năm.
Hôm nay, tại Việt Nam một câu chuyện có nội dung tương tự phần nào, những người mắc lỗi phát âm đã trở nên hoàn hảo, tự tin hơn trong giao tiếp sau khi trải qua khóa học sửa tật nói ngọng theo phương pháp của TS. Giáp Văn Dương, người sáng lập trường trực tuyến GiapSchool. Xin mời độc giả theo dõi cuộc phỏng vấn dưới đây với TS. Dương về lớp học của anh.
TBKTSG: Tại sao anh lại có ý tưởng mở khóa học này?
- TS. GIÁP VĂN DƯƠNG: Từ khi quan tâm và triển khai một số chương trình về giáo dục, tôi có nhiều dịp tiếp xúc với các giáo viên ở Hà Nội. Điều làm tôi ngạc nhiên là có quá nhiều người mắc lỗi phát âm, nôm na là nói ngọng. Điều này cũng dễ hiểu, vì xung quanh Hà Nội là các tỉnh có ngữ âm rất đặc trưng, như Bắc Giang, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương, Hà Tây cũ... thì nhầm chữ n và l, Nam Định, Thái Bình... thì hay phát âm chữ e thành ie, một số khác lại không phân biệt được dấu hỏi và ngã... nên số giáo viên ở các tỉnh về Hà Nội hiện mắc lỗi phát âm rất nhiều.
Nhân một buổi tập huấn giáo viên, trong lúc chuyện gẫu, có một nhóm học viên đề nghị tôi mở lớp sửa lỗi phát âm cho giáo viên sử dụng phương pháp mà tôi phát triển. Vậy là lớp học ra đời.
TBKTSG: Trước khi mở khóa học, trong phần giới thiệu trên GiapSchool anh cam kết: “Sẽ giúp người học sửa được trên 90% tật nói ngọng của mình”. Điều gì giúp anh tin phương pháp của mình thành công như vậy?
- Phương pháp hoán đổi bản thể - hiện tượng mà tôi phát triển có cơ sở lý thuyết rất vững chắc, và đã thử nghiệm trong một số trường hợp, nên tôi rất tin tưởng sẽ thành công.
Thực tế, nếu đã bị ngọng thì ngọng từ trong suy nghĩ ngọng ra. Đọc thầm cũng ngọng, chứ không phải khi nói mới ngọng. Đó chính là lý do vì sao tật này rất khó sửa. Có những người sửa đi sửa lại hàng chục lần, kéo dài cả chục năm, nhưng vẫn không thành công. Vì thế, để sửa được tật này thì ngoài việc tập khẩu hình, còn phải can thiệp vào tận bản thể của người học, mà cụ thể là ở khu vực ngôn ngữ, để tạo ra một sự trở thành mới.
Đó là điểm khác biệt của phương pháp này so với cách sửa phát âm thông thường.
TBKTSG: Anh có thể diễn đạt một cách dễ hiểu nhất về nguyên tắc của phương pháp để thuyết phục những người mắc tật này có thể tin rằng việc nói ngọng có thể chữa được?
- Phương pháp này dựa trên một luận điểm, đó là bản thể của con người có tính chất rời rạc, được tạo bởi những mảng có thể tháo gỡ được. Điều này có nghĩa, ngay cả những tính chất có tính bản thể, tưởng là bất di bất dịch nhưng thực tế lại linh động và thay đổi không ngừng. Vì thế, con người không phải là một định hình cho trước, mà là một chuỗi trở thành liên tục. Sự trở thành này chịu một số giới hạn, nhưng nếu biết cách và luyện tập đến mức tinh thông, có thể mang lại một sự tự do trở thành theo mong muốn của mình. Trong trường hợp này, là từ người nói ngọng và thiếu tự tin trong giao tiếp trở thành người hết tật nói ngọng, biết lắng nghe và chững chạc trong giao tế.
TBKTSG: Xin anh cho biết cụ thể trong khóa học, các học viên được hướng dẫn/được học những gì?
- Sau khi được hướng dẫn thuần thục về lý thuyết, học viên sẽ được tập phát âm để sửa lỗi, sau đó tập đọc và nói. Đăc biệt có phần đọc thầm để sửa lỗi ngay từ trong suy nghĩ của mình. Các học viên cũng có bài tập về nhà để thực hành. Các bài đọc thì được chọn từ dễ đến khó, cả quen thuộc lẫn xa lạ, và đôi khi rất trúc trắc, thậm chí có cả các bài bằng tiếng Anh. Mục đích là để học viên nhận ra những gì mình quen thuộc, những gì không tách được ra thì sẽ sử dụng suy nghĩ của mình. Vì thế, cần tách ra các lỗi ra và sửa chữa, dù đó là các lỗi quen thuộc đã ăn sâu vào tiềm thức của mình. Sau khi đã “vá lỗi” rồi thì cần luyện tập đến mức tinh thông, để “mảnh vá” mới này đi vào bản thể của mình, thay thế cho “mảnh lỗi” cũ cần loại bỏ.
TBKTSG: Như anh vừa cho biết nói ngọng đã trở thành một phần bản thể của người mắc phải tật này. Làm cách nào anh có thể thay đổi khuyết tật kéo dài hàng chục năm của một người chỉ trong vòng 6 buổi học?
- Sửa tật nói ngọng chỉ là một chi tiết nhỏ, như một hạt gạo lỗi nằm trong cả thúng gạo. Nhưng muốn lấy được hạt
TS. Giáp Văn Dương
gạo lỗi này ra thì phải sục vào cả thúng gạo này. Vì thế, bước đầu tiên phải làm là gỡ bỏ những rào cản bản thể, để bản thể của người học trở nên lỏng lẻo và lý tưởng nhất là trống rỗng hoàn toàn, theo nghĩa không còn bám chấp vào bất cứ một định kiến hay thói quen nào, chỉ khi đó tôi mới bắt tay vào sửa lỗi.
Ban đầu tôi phòng xa nên đề ra chương trình 6 buổi. Nhưng khi vào thực tế với khóa đầu tiên với gần 40 người tham gia thì chỉ sau 3 buổi, đã có khoảng 90% học viên sửa thành công. Vì vậy, từ các khóa sau, chương trình sẽ rút ngắn một nửa, chỉ còn 3 buổi.
TBKTSG: Liệu kết quả của việc sửa tật nói ngọng này có được duy trì lâu dài?
- Tôi tin là kết quả sẽ duy trì lâu dài vì phương pháp này cho phép tạo ra một sự trở thành mới. Khi đã thành một người mới rồi thì người ta không có nhu cầu trở lại con người cũ nữa, đặc biệt là khi con người mới mang lại cho họ sự tự tin và bình an, tức là tốt hơn con người cũ.
TBKTSG: Những người tham gia khóa học có thể sử dụng những điều mà họ học được để sửa tật nói ngọng cho người khác không? Anh có khuyến khích họ thực hiện điều này không?
- Tôi khuyến khích các học viên sử dụng phương pháp này để sửa lỗi phát âm cho người khác, đặc biệt là học sinh của mình. Nói lý thuyết thì nghe có vẻ to tát, chứ thực tế, khi đã thực hành thuần thục thì cũng khá đơn giản, nên hy vọng nhiều người sẽ làm được.
TBKTSG: Anh đã tạo ra phương pháp hoán đổi bản thể-hiện tượng như thế nào?
- Giáo dục không là gì khác hơn việc tạo ra những sự trở thành mới cho người học. Khi đã làm giáo dục thì tất nhiên tôi phải quan tâm đến điều này.
Như chị thấy, slogan của GiapSchool là “Tự thân khai sáng”. Đó chính là để cổ vũ việc tự tìm đường cho mình, tự đào luyện, tự khám phá để trở thành một con người mới.
Sau đó, do cơ duyên mà tôi được tham gia giảng dạy khóa học “Trở thành nhà lãnh đạo và hành xử hiệu quả công việc lãnh đạo: Mô hình bản thể - hiện tượng luận” cùng GS. Dương Nguyên Vũ cho các doanh nghiệp, theo phương pháp của một nhóm triết gia, giáo sư đại học và chuyên gia đào tạo nổi tiếng thế giới phát triển (*). Khóa học này có hiệu quả rất mạnh, thực sự chuyển hóa người thường để trở thành nhà lãnh đạo chỉ sau sáu ngày đào tạo.
Lúc đó tôi suy nghĩ, tại sao lại không mở rộng phương pháp này để áp dụng trong các lĩnh vực khác? Tôi tìm hiểu thì thấy phương pháp đào tạo dựa trên tiếp cận bản thể - hiện tượng luận bắt đầu phát triển trong các chương trình đào tạo cao cấp và rất hiệu quả. Vậy là tôi đào sâu thêm về phương pháp để tìm thêm các ứng dụng mới, mà sửa tật nói ngọng chỉ là một thử nghiệm.
Ngoài ra, tôi cũng ứng dụng một số quan điểm của triết học và Phật giáo vào các khóa đào tạo của mình, đặc biệt là mối quan hệ giữa bản thể và hiện tượng, về sự trở thành của con người và vô ngã - vô thường trong các khóa đào tạo của mình. Sử dụng triết lý Phật giáo để mở ra, phương pháp khoa học để đưa thành quy trình đào tạo, và triết học về bản thể và hiện tượng để khép lại, là cách mà tôi đang thực hiện cho các khóa đào tạo của mình.
TBKTSG: Như anh nói đây là một ứng dụng rất nhỏ của triết học vào đời sống. Anh còn có những dự án gì ứng dụng triết học để giải quyết những vấn đề của xã hội tương tự như dự án này?
- Hiện giờ tôi tìm cách ứng dụng phương pháp hoán đổi bản thể-hiện tượng vào nhiều nội dung giáo dục khác nữa. Chẳng hạn cải thiện hiệu quả học ngoại ngữ, hay cai nghiện game trực tuyến, Internet cho giới trẻ cũng là những mục tiêu mà tôi đang nhắm tới.
(*)Nhóm các tác giả của khóa học này là Werner Erhard, triết gia; Michael C. Jensen, là Giáo sư Emeritus, Jesse Isidor Straus Professor về quản trị doanh nghiệp tại Đại học Harvard; Kari Granger, thành viên cấp cao của Trung tâm Phát triển tính cách và lãnh đạo tại Học viện Không quân Hoa Kỳ Jeri Echeverria, Phó giám đốc (Executive Vice Chancellor) và nguyên Giám đốc về Học vụ của hệ thống California State University; Steve Zaffron, Tổng giám đốc Công ty Vanto Group (bộ phận tư vấn của Landmark Worldwide LLC).